پولیپ رحم به توده هایی گفته می شود که خوش خیم هستند و در دیواره داخلی یا دهانه رحم رشد می کنند. این عارضه بیشتر در زنان بین 40 تا 50 سال دیده می شود و در بسیاری از موارد بدون علامت است. با این حال، برخی زنان ممکن است دچار پریود های نامنظم، خونریزی غیر طبیعی یا درد های لگنی شوند. پولیپهای رحمی به ندرت سرطانی می شوند، اما نیاز به بررسی و درمان دارند. این بیماری درمان های مختلفی دارد که از روش های خانگی تا دارو درمانی و عمل جراحی را شامل می شود.
پولیپ رحم چیست؟
پولیپ رحم یا پولیپ آندومتر به توده های خوش خیمی گفته می شود که در دیواره داخلی یا دهانه رحم رشد می کنند. این پولیپها یکی از رایج ترین بیماری های رحم هستند و ممکن است اندازه ای از چند میلی متر تا چند سانتی متر داشته باشند، حتی در برخی موارد به بزرگی توپ گلف می رسند. در 95 درصد موارد، این توده ها غیر سرطانی و بی علامت هستند، اما می توانند باعث خونریزی غیر طبیعی شوند.
پولیپهای رحم ممکن است پایه دار یا بدون پایه باشند، تعداد شان متفاوت باشد و در مواردی از دیواره رحم جدا شده و به دهانه رحم یا واژن برسند. بیشترین شیوع آن ها در زنان یائسه دیده می شود، اما گاهی در دختران جوان نیز ظاهر می شوند. شناخت نوع، اندازه و محل قرارگیری پولیپ در انتخاب روش درمان بسیار موثر است.
اگر دچار مشکل پولیپ رحم هستید برای مشاوره با دکتر دژکام و یا تعیین وقت قبلی میتوانید با شماره زیر تماس بگیرید.
علائم پولیپ رحم
خونریزی بین دو قاعدگی و پریودی نا منظم از مهم ترین علائم پولیپ رحم به شمار می روند. در زنان یائسه نیز بروز خونریزی می تواند نشانه ای از این بیماری باشد. طبق آمار، بیش از 25 درصد از زنان مبتلا به این عارضه دچار خونریزی شدید قاعدگی هستند. همچنین ناباروری، نازایی و حتی سقط جنین در دوران بارداری نیز ممکن است از علائم این عارضه باشند. به طور کلی، علائم و نشانه های مرتبط با بیماری های رحم را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد:
- خونریزی شدید قاعدگی
- خونریزی پس از رابطه جنسی
- پریود های نامنظم
- درد هنگام قاعدگی
- لکه بینی یا خونریزی میان دوره ای
- خونریزی پس از یائسگی
- مشکلات باروری و نازایی
بیشتر بخوانید: زگیل تناسلی
چه عواملی باعث ایجاد پولیپ رحم میشود؟
علت اصلی بروز پولیپ رحم هنوز به طور قطعی مشخص نیست، اما اختلال در تعادل هورمونی به ویژه افزایش سطح استروژن یکی از عوامل مهم در ایجاد این بیماری به شمار می رود. ضخیم شدن بیش از حد دیواره رحم نیز می تواند زمینه ساز رشد این پولیپ باشد. برخلاف تصور عموم، ژنتیک نقش مستقیمی در بروز این مشکل ندارد. از دیگر عواملی که احتمال ابتلا به پولیپ رحم را افزایش می دهند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فشار خون بالا
- اضافه وزن یا چاقی
- یائسگی زود رس یا دیر هنگام
- مصرف داروهای هورمونی مانند تاموکسیفن
- به تاخیر انداختن بارداری
پولیپ رحم چگونه تشخیص داده میشود؟
بیشتر پولیپ های رحم بدون علائم هستند، به همین دلیل توصیه می شود خانمها معاینات واژینال و سونوگرافی های منظم انجام دهند. برای مثال، پولیپ دهانه رحم ممکن است در معاینه داخلی دیده شود. در صورت مشاهده نشانه های بیماری، باید به فوق تخصص زنان یا دکتر زنان و زایمان مراجعه کرد. برای تشخیص پولیپ رحمی، پزشک از روش های زیر استفاده می کند:
سونوگرافی ترانس واژینال
در این روش، یک پروب باریک داخل واژن قرار می گیرد و با امواج صوتی، تصویر داخلی رحم و دهانه رحم نمایش داده می شود تا وجود پولیپ یا ضخیم شدن دیواره رحم مشخص شود.
بیشتر بخوانید: اندومتریوز
سونوهیستروگرافی (هیستروسونوگرافی)
این روش در حین سونوگرافی ترانس واژینال انجام می شود. با وارد کردن کاتتر به واژن، فضای رحم با محلول آب و نمک پر می شود تا تصویر واضح تری از رحم، دهانه و بافت های اطراف به دست آید و پولیپ ها بهتر دیده شوند.
هیستروسکوپی
در روش هیستروسکوپی، تلسکوپ نازک و منعطفی از طریق واژن وارد رحم می شود تا پزشک بتواند رحم، دهانه رحم و واژن را به طور کامل معاینه کند. پولیپ رحمی ممکن است در هر نقطه ای از دیواره رحم یا دهانه رحم رشد کند. با استفاده از هیستروسکوپی، تشخیص دقیق امکان پذیر است.
بیوپسی اندومتریال
بیوپسی اندومتریال نمونه برداری از بافت سلولی پولیپ است که با وارد کردن کاتتر به واژن انجام می شود و بخشی از بافت پولیپ برای آزمایش برداشته می شود. این روش برای تشخیص سرطانی بودن پولیپ کاربرد دارد.
درمان پولیپ رحم به چه صورت انجام میشود؟
درمان پولیپ رحم روش های مختلفی دارد که بر اساس شدت علائم، اندازه پولیپ و شرایط بیمار توسط بهترین دکتر زنان انتخاب می شود. در ادامه روش های درمان این مشکل را نام می بریم:
دارو درمانی
استفاده از دارو های هورمونی مانند قرص های ضد بارداری، رایج ترین روش درمان پولیپ رحم به ویژه در دختران مجرد است. البته این روش اثر موقتی دارد و معمولا با قطع دارو، علائم باز می گردند.
جراحی
دو روش رایج جراحی برای این بیماری عبارتند از:
· هیستروسکوپی: جراحی پولیپ رحم به روش هیستروسکوپی به دلیل داشتن عوارض کم، بسیار پرکاربرد و محبوب است. این جراحی نیازی به بستری شدن و بی هوشی ندارد و معمولا با بی حسی موضعی در مطب دکتر زنان انجام می شود.
· لاپاراسکوپی: عمل پولیپ رحم در دختران مجرد معمولا با روش لاپاراسکوپی انجام می شود. روشی کم تهاجمی که با چند برش کوچک در شکم انجام شده و به حفظ بکارت کمک می کند. این روش درمان از آن جهت مورد توجه است که منجر به حفظ بکارت در دختران مجرد می شود.
لیزر درمانی
لیزر درمانی یکی از روش های نوین و کم تهاجمی برای درمان پولیپ دهانه رحم است که با استفاده از نور لیزر و بدون جراحی باز انجام می شود. این روش تحت نظر پزشک متخصص در کلینیک های تخصصی و به خصوص برای دختران مجرد توصیه می شود.
درمان خانگی
با اصلاح رژیم غذایی و رعایت برخی نکات، می توان به کاهش علائم و پیشگیری از رشد پولیپ کمک کرد:
- پرهیز از مصرف زیاد گوشت قرمز
- حذف الکل و غذاهای دارای شیرین کننده های مصنوعی
- مصرف آنتی اکسیدان ها (میوه و سبزیجات)
- استفاده از حبوبات (عدس، لوبیا)
- مصرف غلات کامل (برنج قهوه ای، نان سبوس دار، کینوا)
- مصرف لبنیات کم چرب
- استفاده از مکمل های ویتامین A، B، D، منیزیم و امگا 3 با مشورت پزشک
- کاهش مصرف نمک و غذا های پر سدیم برای کنترل فشار خون
سوالات متداول
سن، سابقه بیماری، چاقی مفرط، نوع تغذیه از عوامل مهم برای تشکیل این پولیپ در زنان هستند.
با رعایت بهداشت فردی، پوشیدن لباس زیر پنبه ای و انجام آزمایشات منظم می توان احتمال ابتلا به پولیپ رحم را کاهش داد.
پولیپهای رحم خوش خیم و غیر سرطانی هستند، اما در موارد نادر ممکن است به سرطان رحم منجر شوند.
سخن پایانی
این عارضه از جمله مشکلات شایع ناشی از تغییرات هورمونی هستند که راهکار قطعی برای پیشگیری از آن ها وجود ندارد، اما کنترل وزن و داشتن سبک زندگی سالم می تواند خطر ابتلا را کاهش دهد. بیشتر پولیپهای رحمی خوش خیم و بدون علائم هستند و گاهی بدون نیاز به درمان برطرف می شوند. با این حال، در صورت بزرگ بودن یا بروز علائم آزاردهنده، درمان جراحی بهترین گزینه برای بهبود کامل خواهد بود.